ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Λαογραφία

Τα σπίτια του χωριού όταν αυτό βρισκόταν στη θέση «Παλιοχώρια» ήταν όλα ισόγεια, χωρίς παραθυρόφυλλα, με χωμάτινο πάτωμα και ξύλινη στέγη σκεπασμένη με πέτρινες πλάκες. Στην αυλή υπήρχε κοτέτσι, στάβλος για τα ζώα και ένας μικρός κήπος. 

 

Από το 1829, που άρχισε η μεταφορά του χωριού στη θέση που βρίσκεται σήμερα, τα περισσότερα σπίτια χτίστηκαν με δύο πατώματα. Πρόκειται για πέτρινα σπίτια με ξύλινη στέγη καλυμμένη με πέτρινες πλάκες. Το 1940 υπήρχαν στην Ελατού 100 σπίτια χτισμένα με αυτή την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Από το 1950 και μετά άρχισαν να αντικαθιστούν τις πέτρινες πλάκες στις στέγες με κεραμίδια και σήμερα πλέον τα περισσότερα σπίτια έχουν κεραμοσκεπή.

 

Η εκκλησία

 

Ο κεντρικός ενοριακός μας ναός «Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος», ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής, κτίστηκε, από το υστέρημα των κατοίκων του χωριού το 1864, όπως μας πληροφορεί η εντοιχισμένη πλάκα που είναι πάνω από την κύρια είσοδο του ναού. Ηπειρώτες τεχνίτες ανέλαβαν το χτίσιμό της. Ήταν λιθόκτιστη με ξύλινη στέγη καλυμμένη με πέτρινες πλάκες όπως ήταν χτισμένα τότε και τα σπίτια του χωριού. Το 1891 έγινε η αγιογράφηση των ιερών εικόνων του τέμπλου δια χειρός Όθωνα Γιαβόπουλου. 

 

Το 1928 αναπαλαιώθηκε η στέγη και φτιάχτηκε με κεραμίδια. Το ενδιαφέρον για την εκκλησία δεν σταμάτησε εκεί, αφού συνέχεια γίνονται εργασίες για την συντήρηση, ανακαίνιση και καλλωπισμό αυτής. Την δεκαετία του 1990 έγινε η αγιογράφηση του Ιερού και του Κυρίως Ναού. Διαθέτει κεντρική θέρμανση και περιβάλλεται από μεγάλη πλατεία, η οποία πλακοστρώθηκε από τον Σύλλογο Ελατιωτών  Αμερικής.

 

Το Σχολείο

 

Το σχολείο της Ελατούς βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Αρχικά ως σχολείο χρησιμοποιούνταν ένα από τα σπίτια του χωριού καθώς και μία αχυρώνα. Το παλαιό κτίριο του σχολείου κτίστηκε γύρω στο 1864 από τους κατοίκους του χωριού. Λόγω της φθοράς που είχε υποστεί με τα χρόνια κατεδαφίστηκε στην δεκαετία του 1950 και στην ίδια θέση χτίστηκε με δωρεά το σημερινό σχολείο. Κατά τις δεκαετίες από το 1920 μέχρι και το 1940 στο σχολείο φοιτούσαν 100 παιδιά. 

 

Από την αρχή λειτούργησε ως μονοθέσιο δημόσιο δημοτικό σχολείο, δηλαδή ένας δάσκαλος για όλες τις τάξεις. Η διδασκαλία γινόταν ανά δυο τάξεις (πρώτη και δευτέρα μαζί, τρίτη και τετάρτη μαζί, πέμπτη και έκτη μαζί). Η καμπάνα ηχούσε καθημερινά πρωί – απόγευμα και καλούσε τα παιδιά στο μάθημα τους. Το σχολείο έπαψε να λειτουργεί το 1968, καθώς δεν υπήρχαν πλέον μαθητές λόγω της εκτεταμένης μετανάστευσης. Στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε σαν κοινοτικό γραφείο, ενώ σήμερα στο σχολείο στεγάζονται τα γραφεία της Τ.Κ. Ελατούς και η Κοινοτική Βιβλιοθήκη.

 

 

Το ξενοδοχείο

 

Το ξενοδοχείο ανεγέρθηκε το 1980 στην πανοραμική θέση «Ράχη Αμπέλια» με πρωτοβουλία και ευθύνη του Συλλόγου Ελατιωτών Ναυπακτίας. Πρωτολειτούργησε ως κοινοτική επιχείρηση το 1981 με 19 δωμάτια και αίθουσα εστιατορίου χωρητικότητας 100 ατόμων. Στη συνέχεια ενοικιάστηκε από ιδιώτη, ανακαινίστηκε και από τον Ιούνιο του 2004 λειτουργεί ξανά με 16 δωμάτια, εστιατόριο και καφετέρια-μπαρ όπου μπορείτε να δοκιμάσετε και ντόπια φαγητά και γλυκά φτιαγμένα με σπιτική φροντίδα και φυσικά να νιώσετε την παραδοσιακή φιλοξενία που μόνο μια μικρή τουριστική μονάδα μπορεί να προσφέρει.

 

Το καφενείο

 

Κάτω από τον κεντρικό ναό βρίσκεται το μοναδικό πλέον καφενείο του χωριού. Είναι κοινοτικό και χτίστηκε το 1971 με δωρεά του συλλόγου ελατιωτών εξ Αμερικής με σκοπό να λειτουργήσει ως πολιτιστικό κέντρο. 

 

Τα ξωκλήσια 

 

Όπως σε όλα τα ελληνικά χωριά έτσι και στην Ελατού υπάρχουν διάσπαρτα μέσα και γύρω από το χωριό πολλά ξωκλήσια. Χτισμένα από τους κατοίκους του χωριού, κοντά στα κτήματά τους ή σε σημεία αναφοράς ( Προφήτης Ηλίας) είναι εδώ για να μας θυμίζουν τους παππούδες που τα έχτισαν.